پیشگفتار
کار وکالت پر از متن است: شرح ماجرای موکل، دادخواست، شکواییه، لایحه دفاعیه، قرارداد، اظهارنامه، پاسخ به اخطاریه، و پیامهای بیپایان موکلان. وکیلی که بتواند این متنها را سریعتر و منظمتر آماده کند، وقت بیشتری برای کار اصلی دارد: تحلیل، استراتژی و دفاع.
ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini، Claude و DeepSeek در سازمان دادن واقعیتها، پیدا کردن نقاط ضعف استدلال، پیشنویس متن، سادهسازی زبان حقوقی برای موکل و بررسی بندبهبند قرارداد بسیار خوباند. ولی یک ضعف خطرناک دارند: ممکن است ماده قانونی، شماره رأی یا نظریه مشورتی را با اطمینان کامل از خودشان بسازند. این کتاب به شما یاد میدهد از تواناییشان استفاده کنید و از این تله دور بمانید.
۱۵۰ پرامپت آماده در ۹ فصل، برای وکلای پایهیک، کارآموزان، مشاوران حقوقی قوه قضاییه و داوطلبان آزمون وکالت.
فصل صفر: قواعد طلایی، فرمول پرامپت و پرونده دفتر
شش قانون طلایی
۱. هیچ ماده، رأی یا نظریهای را بدون راستیآزمایی استفاده نکنید. متن ماده را از منبع رسمی (مثل سامانه ملی قوانین و مقررات، روزنامه رسمی) و رأی وحدت رویه را از منبع رسمی دیوان عالی کشور، و آرای محاکم را از سامانه ملی آرای قضایی چک کنید. اگر مدل شماره ماده داد، فرض کنید ممکن است غلط یا منسوخ باشد تا خلافش ثابت شود.
۲. رازداری موکل. نام، کد ملی، شماره پرونده، آدرس و جزئیات قابل شناسایی را وارد ابزارهای عمومی نکنید. بهجایش بنویسید «خواهان الف»، «خوانده ب»، «ملک واقع در شهر X». قراردادها را قبل از بارگذاری، از اطلاعات هویتی پاک کنید.
۳. هوش مصنوعی وکیل نیست. تحلیل، انتخاب استراتژی، و امضای لایحه با شماست و مسئولیت حرفهای هم با شماست. خروجی ابزار پیشنویس است.
۴. قانون ایران را صریح بخواهید. مدلها بهطور پیشفرض گاهی به حقوق آمریکا یا اروپا فکر میکنند. همیشه بنویسید «طبق حقوق جمهوری اسلامی ایران» و اگر قانون خاصی مدنظر است، نامش را بیاورید.
۵. تاریخ اصلاحات را جدی بگیرید. قوانین ایران زیاد اصلاح میشوند (مثلاً قانون صدور چک، قانون کاهش مجازات حبس تعزیری، قوانین مربوط به ثبت معاملات). دانش مدل ممکن است قدیمی باشد.
۶. هزینه دادرسی، مهلتها و تعرفهها را از منبع رسمی بگیرید. مهلت تجدیدنظر، واخواهی، هزینه دادرسی و تعرفه حقالوکاله را از قانون و بخشنامههای جاری چک کنید؛ یک روز اشتباه میتواند حق موکل را از بین ببرد.
فرمول پرامپت خوب
- نقش: «مثل یک وکیل پایهیک دادگستری با ۲۰ سال سابقه در دعاوی ملکی».
- واقعیتها: خلاصه بینام ماجرا، تاریخها، مدارک موجود.
- خواسته: «پیشنویس لایحه»، «فهرست ایرادات شکلی».
- چارچوب: «طبق حقوق ایران؛ قوانین مرتبط: ...».
- قید: «هر مادهای که میآوری را با علامت [نیاز به تأیید] مشخص کن؛ اگر مطمئن نیستی، شماره نده».
پرونده دفتر
یک بار کامل کنید و اول گفتوگو بچسبانید. هر جا در پرامپتها [پرونده دفتر] دیدید، منظور همین است: