پیشگفتار

معلم ایرانی کم کار نمی‌کند: طرح درس، تدریس در کلاس‌های شلوغ، تصحیح برگه، ارزشیابی توصیفی، جلسه اولیا، گزارش‌های اداری، اقدام‌پژوهی برای رتبه‌بندی، و برای خیلی‌ها کلاس خصوصی یا شغل دوم. بخش بزرگی از این کارها نوشتن، طراحی و سازمان دادن است؛ همان کارهایی که هوش مصنوعی در آن‌ها واقعاً سریع و خوب است.

با ابزارهایی مثل ChatGPT، Gemini، Claude و DeepSeek می‌توانید در چند دقیقه طرح درس بنویسید، برای یک مفهوم سخت پنج فعالیت کلاسی بسازید، از متن کتاب سؤال امتحانی سطح‌بندی‌شده دربیاورید، برای دانش‌آموز ضعیف برگه تمرین ساده‌تر آماده کنید، و پیام حساس به والدین را با لحن درست بنویسید. وقتی که آزاد می‌شود، مال دانش‌آموزان و خودتان است.

این کتاب ۱۵۰ پرامپت آماده در ۹ فصل دارد، برای معلمان ابتدایی، متوسطه اول و دوم و هنرستان، در همه درس‌ها.

فصل صفر: قواعد، فرمول پرامپت و پرونده کلاس

پنج قانون

۱. حریم خصوصی دانش‌آموز. نام کامل، نمره، مشکلات خانوادگی، وضعیت سلامت یا رفتاری دانش‌آموز را با مشخصات قابل شناسایی وارد ابزارهای عمومی نکنید. به‌جایش بنویسید «دانش‌آموز الف، پایه پنجم». عکس برگه امتحانی را قبل از بارگذاری، از نام پاک کنید.

۲. محتوا را با کتاب درسی چک کنید. مدل‌ها گاهی تعریف، تاریخ، فرمول یا قاعده را اشتباه می‌گویند یا از برنامه درسی ایران خارج می‌شوند. مرجع نهایی کتاب درسی و راهنمای معلم است. متن آیات و احادیث را فقط از منبع اصلی بیاورید.

۳. قضاوت درباره دانش‌آموز با شماست. ارزشیابی، نمره و تصمیم انضباطی را به هوش مصنوعی نسپارید. ابزار می‌تواند پیش‌نویس بازخورد یا روبریک بدهد؛ تصمیم و امضا با معلم است.

۴. به «آشکارسازهای متن هوش مصنوعی» اعتماد نکنید. این ابزارها خطای زیادی دارند و ممکن است دانش‌آموز بی‌گناه را متهم کنند. به‌جای شکار تقلب، تکلیف را طوری طراحی کنید که فکر کردن لازم داشته باشد (فصل ۷).

۵. بخشنامه‌ها را از منبع رسمی بگیرید. آیین‌نامه ارزشیابی، ضوابط رتبه‌بندی، تقویم آموزشی و قوانین اداری هر سال ممکن است عوض شود. این‌ها را از بخشنامه‌های وزارت آموزش و پرورش و اداره منطقه بگیرید، نه از هوش مصنوعی.

فرمول پرامپت خوب

1. نقش: «مثل یک معلم باتجربه پایه ششم» یا «مثل سرگروه آموزشی ریاضی».
2. کلاس: پایه، درس، تعداد دانش‌آموز، سطح کلاس، امکانات.
3. خواسته: «طرح درس ۴۵ دقیقه‌ای»، «۱۰ سؤال سطح‌بندی‌شده».
4. قالب: «جدول»، «قابل چاپ در یک صفحه A4».
5. قید: «فقط از متن کتاب»، «بدون نیاز به ویدیو پروژکتور».

پرونده کلاس

یک بار کامل کنید و اول هر گفت‌وگو بچسبانید. هر جا در پرامپت‌ها [پرونده کلاس] دیدید، منظور همین است:

جمله طلایی معلم

دو پرامپت برای چک کردن خروجی